Kutsal Kitap’a Dayalı Çatışma Çözümü

Mor renkli giysiler İ.S. dördüncü asırda Roma imparatorluğunda çok büyük değer taşırdı. Yalnızca toplumun elit kesiminin en zengin ve itibarlı kişileri mor rengini giymeye layık görülürdü. Hizmetkâr önderlik hakkındaki, Mordan Vazgeçmek1 başlıklı kitabında, Julyan Lidstone bize ilk kilisenin mor rengini reddettiğini açıklar. Kilise önderleri, Hristiyan ilmihali eğitiminde yeni Mesih imanlılarına bir Hristiyan’ın –özellikle toplumun daha üst tabakalarına mensup olanların– mor renkli giysiler giymemesi gerektiğini öğretirdi. Elit kesimden gelen bu imanlılar Mesih’in öğrettiği alçakgönüllülüğü çok bariz bir şekilde gösterirdi.

Bu kültürel çatışma Roma imparatoru Konstantin’in haç sembolüne güvenerek büyük bir savaşı kazanmasına dek devam etti. Zaferinden dolayı, Konstantin Hristiyanlara yapılan zulümlere son verdi ve Hristiyanlık ana kültüre dahil edildi. Ama İmparator Konstantin bu olaydan ancak yirmi beş sene sonra, ölüm döşeğindeyken, ilmihal eğitimini alıp vaftiz olmaya razı oldu.

Hristiyan önderler kültürel güç ve itibar arayışından vazgeçip alçakgönüllü ve hizmetkâr bir tutumla topluluğa bakmaya çağrılmıştır.

Acaba neden bu kadar uzun süre bekledi?

Bu gecikmenin nedeni mor renginden vazgeçeceğini ikrar etmesi sorumluluğundan kaçması olabilir. Ancak hayatının son günlerine geldiğinde, kilisenin öğretilerine boyun eğip mor renkli giysilerin ona verdiği dünyasal itibardan vazgeçmeye hazır olmuştur.

Lidstone, kitabında şu gözlemle devam eder:

Konstantin’den itibaren kilise önderleri, konumlarını tanımlayan gösterişli kaftanlar giymeye başladılar. … Kilise ve devlet birbirine yaklaştıkça, ilk kilisenin yaşamından ve saflığından kaynaklanan o yalın görkem yavaş yavaş kayboldu; … kilise önderleri de giderek daha fazla, otoriter Roma modelinin şekillendirdiği onur ve prestijin etkisiyle hareket etmeye başladılar.2

Kutsal Kitap’ta açıklanan bu gerçek o günden bugüne dek değişmemiştir. Hristiyan önderler kültürel güç ve itibar arayışından vazgeçip alçakgönüllü ve hizmetkâr bir tutumla topluluğa bakmaya çağrılmıştır. Ama eski çağlarda olduğu gibi, günümüzün önderleri hâlâ kültürel değerlere dayalı olan yöntemlere başvurarak prestij ve güç edinmeye çalışırlar. Bu düşünce şekilleri üzerine bina edilen önderlik kibre yenik düşüp kilise içinde derin ve yıkıcı çatışmalara yol açabilir.

Bu makalede ilk olarak Kutsal Kitap’a dayalı olan hizmetkâr önderlik kavramı tanımlanacak ve kendi itibarını ve gücünü pekiştirmek için konumunu ve yetkisini kullanan kibirli bir önderlik ile karşılaştırılacak. Sonra, Kutsal Kitap’a dayanarak böyle bir önderi yaptıklarıyla ve onların sonuçları ile yüzleştirmek için kullanılması ve kullanılmaması gereken yöntemleri ele alacağız. Son olarak, bu önderlerin şifa bularak değişmelerine nasıl yardımcı olunabileceğini değerlendireceğiz.

Hizmetkâr Önderlik ve Kibirli Önderlik Karşılaştırılır

İsa Mesih’e bağlı bir şekilde yaşayan her kilise önderi topluluğuna hikmet, sevgi ve anlayışla bakmaya can atar. İsa Mesih’in Gelin’ini (kilisesini) kurtarmak için ödediği o büyük bedelin değerini anladıkça Efendi’lerine ve Kilisesi’ne karşı olan sorumluluklarının ciddiyetini gittikçe derin bir şekilde algılarlar.

Aşağıdaki tablo hizmetkâr önderliği, kibirli önderlik ile karşılaştırır. Sol sütunda Kutsal Kitap’ta belirtilen hizmetkâr önderliğin nitelikleri, sağ sütunda ise evrensel kiliseye hizmet ederken gözlemlediğim kibirli önderliğin güncel belirtileri sıralanmaktadır.

Kibirli bir önder ile baş etmek için Kutsal Kitap’a dayalı yöntemler

Böyle tutum ve davranışları sergileyen bir önderle kimin nasıl baş etmesi gerektiğine dair Kutsal Kitap’ta net öğretiler vardır. Ayrıca nasıl davranılmaması gerektiği de açıklanır. Bunlara tek tek bakalım.

Hedef kabahatli olan kişiyi aşağılayıp cezalandırmak değil, onu doğru yola yönelterek geri kazanmak olmalıdır.

Kibirli önder yaptıklarıyla nasıl yüzleştirilmeli, kimler buna dahil olmalı?

Galatyalılar 6:1’de şöyle yazar:

Kardeşler, eğer biri suç işlerken yakalanırsa, ruhsal olan sizler, böyle birini yumuşak ruhla yola getirin. Siz de ayartılmamak için kendinizi kollayın.3 

Bu yaklaşıma göre ruhsal olanlar bu önderi yola getirmelidir ancak bunu yumuşak ve nazik şekilde yapmalıdırlar. Hedefleri kabahatli olan kişiyi aşağılayıp cezalandırmak değil, onu doğru yola yönelterek geri kazanmak olmalıdır.

Ruhsal olan bu kişi ilk olarak yüreğini Tanrı’nın önünde sınamalıdır. Duygularını, niyetlerini ve beklentilerini dürüst bir şekilde değerlendirmelidir. Bu önderle çalışılırken öfke, öç alma veya misilleme isteği olmamalıdır.

Aynı zamanda gerçeği sevgiyle söylemeye dikkat edilmeli (Ef. 4:15). İşlenen günah hakkında dürüst ve açık bir şekilde konuşulmalı. Ancak bu önderi zorlamamak gerekir. Bunun yerine yürekleri değiştirme gücüne sahip olan Tanrı’ya güvenmeli.

Kibirli önderle birebir ya da herkesin önünde yüzleşmesi gerektiği de düşünülmelidir. Kibirli bir önder topluluğa karşı günah işlemişse ve başkaları ona gidip onunla birebir konuşmuşsa (Mesih’in Mat. 18:15-17’de buyurduğu gibi) ve değişim görülmemişse, o zaman katı yüreğine bir cevap verme imkânını sunmak için topluluk önünde bir karşılaşma gerekir. Bunun nasıl yapılması gerektiğine dair yönergeler 1. Timoteos 5:19 ve Galatyalılar 2:11-14 ayetlerinde bulunur.

1. Timoteos 5:19 bir öndere karşı suçlamanın ancak iki ya da üç tanık aracılığıyla getirilebileceğini söyler. Önderin günahı böylece net bir şekilde belgelenebilmelidir. Tek bir kişinin tanıklığı yeterli değildir. Çünkü bir kişinin tanıklığı yanlış anlaşılma, kıskançlık veya kine dayalı olan kötü niyetten kaynaklı olabilir. Çatışmada aracılık eden önderler kanıtı olmayan üstü kapalı sözlerden ibaret olan suçlamaları kabul etmemelidir. Böyle ifadeler kötü niyetli iftira sayılmalı ve hem özel olarak hem de açık olarak reddedilmeli –özellikle bunları açık bir şekilde paylaşıldıysa. Arabulucular tarafsız bir şekilde herkesi dinlemeli. Tek bir kişinin tanıklığına dayalı olarak karar alınmamalıdır.

Öfkeye ve öç almaya odaklı olmayan Kutsal Kitap’a dayalı açık yüzleşmeye hemen hemen tüm kültürlerde çok ender rastlanır. Ama bu eylem özellikle bireylerin saygınlığının korunmasını gerektiren ve itibarı putlaştırmış olan Türk kültüründe daha da zordur. Bundan dolayı kibirli bir önder ile yüzleşmeye çalışırken konuşmaya razı olan iki ya da üç tanık bulmak sorun yaratabilir. Hangi kültürde olursa olsun, her bir kilise Kutsal Yazıların dedikleriyle kültürün sosyal olarak kabul etmedikleri arasındaki çelişkiyle baş etmek zorundadır. Eylem kişileri kibirli önderin korkutmasına ve tehditlerine maruz bıraktığında bu daha da zor olur.

Hangi kültürde olursa olsun, her bir kilise Kutsal Yazıların dedikleriyle kültürün sosyal olarak kabul etmedikleri arasındaki çelişkiyle baş etmek zorundadır.

Pavlus’un Antakya’da Petrus ile yüzleşmesi bu eylemin nasıl yapılabileceğine dair önemli bir örnektir. Özellikle Müjde hizmeti bundan etkilendiğinden, bu tür bir önderlikle kimlerin yüzleşmesi gerektiğine değinilir. Saygın bir önder olan Petrus, toplumdaki diğer saygın bir önder olan Pavlus tarafından azarlanır.

Pavlus olayı şöyle aktarır:

Ne var ki, Kefas4 Antakya’ya geldiği zaman, suçlu olduğu için ona açıkça karşı geldim. Çünkü Yakup’un yanından bazı adamlar gelmeden önce Kefas öteki uluslardan olanlarla birlikte yemek yerdi. Ama o adamlar gelince sünnet yanlılarından korkarak sünnetsizlerden uzaklaştı, onlarla yemek yemez oldu. Öbür Yahudiler de onun gibi ikiyüzlülük ettiler. Sonunda Barnaba bile onların ikiyüzlülüğüne kapıldı. Müjde gerçeğine uygun davranmadıklarını görünce hepsinin önünde Kefas’a şöyle dedim: “Yahudi olduğun halde Yahudi gibi değil, öteki uluslardan biri gibi yaşıyorsun, nasıl olur da ulusları Yahudi gibi yaşamaya zorlarsın?” (Gal. 2:11-14)

Bu olay Pavlus ve Petrus’un arasında kişisel bir güç savaşı ya da rekabet değildi. Pavlus’un hedefi Petrus’u ne kötülemek ne de otoritesini ele geçirmekti. Pavlus, gerçeği ortaya çıkarıp günahın sonuçlarını açıklayarak bireyi tövbeye çağırıyor ve Kilise’nin sağlığını korumayı hedefliyordu.

Kibirli önderle yüzleşirken kaçınılması gerekenler

Şimdi ise kilise önderlerinin kibirli bir önderle yüzleşirken kullandıkları işlevsiz yöntemlere bir göz atalım.

Sessiz kalmak

Diğer önderlerin kibirli önderin kiliseyi olumsuz bir şekilde etkileyen tutumları ve eylemleri hakkında susması farklı nedenlere dayalıdır.

Önderliği aracılığıyla insanların iman ettiği, kiliselerin kurulduğu ve Tanrı’nın yüceltildiği gerekçesiyle önderin kişisel sorunları göz ardı edilebilir. Ama durum gerçekten böyle midir? Önderler, resmin tamamına bakmalıdır. Bu önder, Müjde’nin yayılması için gerçekten büyük işler yapmış olabilir. Ancak bunun kiliseye maliyeti ne olmuştur?

Maalesef evrensel kilisede, bazen özellikle Batı’dan gelen beklentilerin dünya çapındaki Hristiyan kültürlerin girmesiyle birlikte, erdem ve iyi karakter yerine istatistiklere ve elde edilen sonuçlara daha fazla önem verilmektedir.

Matta 7:22-23 ayetleri bizlere çok önemli bir gerçeği hatırlatır: İsa Mesih’le ve diğer insanlar ile ilişkilerimiz sağlıklı değilse, O’nun adıyla yaptığımız büyük işler Tanrı’yı hoşnut etmez. Kibirli öndere gelince, onların zayıflıkları tutumlarının ve eylemlerinin topluluğu incitmesinde görülür. Bu durumda, sırf hizmetinde iyi şeyler var diye nasıl susar ve kötü davranışlarına göz yumabiliriz? 

Diğer önderler ise öfkeli ve korkutucu olabilen bu kibirli önder tarafından hedef gösterilmekten korktukları için susabilir. Süleyman bize bu konuda şu öğütte bulunur:

Huysuz5 insan cezasını çekmelidir.
Onu bir kere kurtarsan da, hep aynı şeyi yapman gerekir. (Özd. 19:19)

Önderler sorun yaratan bu kişilerle yüzleşmekten kaçındıklarında onu yaptıklarının sonuçlarından bir nevi “kurtarıyorlar”.  Böylece kibirli önderin değişmek için bir nedeni olmaz ve kilise üyelerini ve misyonu zedelemeye devam eder. Diğer önderler de onunla ve yaptıklarının sonuçlarıyla uğraşmak zorunda kalır.

Gerektiğinde açık ve dürüst bir uyarıda bulunmak hakiki sevgiyi gösterir.

Süleyman bize burada önemli bir fikir daha açıklar:

“Açık bir azar, gizli tutulan sevgiden iyidir.” (Özd. 27:5)6

Kutsal Kitap yorumcularının da belirttiği gibi,7 Süleyman burada yanlış bir davranışı görmezden gelmek amacıyla susmanın gerçek anlamda sevgi olmadığını; gerektiğinde açık ve dürüst bir uyarıda bulunmanın ise hakiki sevgiyi gösterebileceğini ifade etmektedir.

Kibirli önderle yüzleşmediğimizde ona sevgi gösterdiğimizi düşünebiliriz. İtibarını koruduğumuzu, ruhsal sağlığını kolladığımızı ve konumundan dolayı ona saygı gösterdiğimizi düşünüyor olabiliriz.

Ancak susmamız onun sağlıksız davranışlarına devam etmesine olanak tanıyorsa o zaman biz ona gerçekten yardımcı olmuyoruz. Bunun ötesinde genç önderler için çok tehlikeli bir örnek teşkil etmiş oluyoruz. Deneyim sahibi ve saygın bir önderin hareketlerine bakarak bu genç önderler aynı tutumları benimseyip o şekilde davranmaya başlayabilirler.

Bundan dolayı Natan’ın Davut’la yüzleştiğindeki sergilediği cesareti hatırlamak yerinde olur. Davut İsrail’in kralıydı, Rab’bin meshettiği kişi ve Tanrı’nın yüreğine uygun bir adamdı. Buna rağmen Natan, Davut’u günahıyla yüzleştirmekten kaçınmadı. Ona gerçeği duyurdu ve tövbeye yöneltti.

Hezekiel 3:17-19 ayetlerine göre kibirli kişinin yüreğini değiştirmek bizim sorumluluğumuz değildir. Ancak, sertleşmiş yüreğine dokunmak için ona –gerektiğinde herkesin önünde– yaptıkları hakkında net bir geri bildirim sunmamız gerekir.

Yanlış nedenlerden dolayı kibirli önderin yanında saf tutmak

Bazı önderler susmak yerine araştırmaktan ve diğer tarafı dinlemekten kaçındıkları için kibirli önderin tarafını tutarlar. Onlar sırf kendi hayatlarına ve hizmetlerine devam etmek isterler. Gerçeği bilemeyeceklerini varsayarak kibirli önderin tarafını korku, ilgisizlik, akran baskısı veya kolaylıktan dolayı tercih edebilirler. Bu kolaylıktan kaçınıp kiliseyi bu kibirli önderliğin yarattığı olumsuz etkilerden korumaya çabalamak üzere kendilerini riske atan önderlere büyük saygı gösterilmelidir.

Başkaları ise kibirli önderin birçok konuda haksız olduğunu düşünseler bile, onunla barış içinde yaşamak için onu aktif bir şekilde destekleyebilirler. Kibirli önder genellikle çatışmadaki en eğilmez kişidir. Böylece kibirli önderin yanında yer alarak daha yumuşak huylu olan kişiye boyun eğmesi için baskı yapılabilir. Böylece kibirli önderin istediğini elde etmesiyle esenlik bağı görünüşte korunur.

Kibirli bir önderi yatıştırmak yerine gerçek esenlik ve barış için doğruluk ve adalet uğruna kararlılıkla durmalıyız.

Kutsal Yazılar, gerçeği göz ardı eden esenlik hakkında birçok şey söyler. Bunların ikisi şöyledir:

Yeşaya 59:8’de peygamber, günahkâr İsrail halkının esenliği neden yaşayamadığını açıklar: Çünkü adil davranmamaktadırlar. “Çarpık yollar” izlemeleri, gerçek esenliği tanımalarını ve yaşamalarını engellemektedir.8

Yeremya 6:14’te bu ağıtı kendi sözleriyle sürdürür. Kendi dönemindeki önderler, esenliğin olmadığı bir ort6amda esenlik varmış gibi davranarak ve toplumdaki ahlaki başarısızlıklar karşısında sessiz kalarak halkın adaletsizlik ve kötülük nedeniyle yaşadığı acıları önemsizleştirmişlerdir.9

Tanrı böylece bize, kibirli bir önderi yatıştırmak yerine gerçek esenlik ve barış için doğruluk ve adalet uğruna kararlılıkla durmamız gerektiğini açıkça gösterir. Diğer önderler yanlış nedenlerden dolayı bu kibirli önderlerle taraf tutmayı seçtiklerinde, bu öndere tahrip edici davranışlarıyla sürüye zarar vermeye devam etmesi için imkân tanırlar.

Kibirli Önder İçin Şifa ve Yenilenme

Tanrı mucizeler yapmayı sever. Gerçekleştirdiği en yüce mucizelerden biri, insanın yüreğini derinlemesine değiştirmesidir.

Tanrı, tutum ve davranışlarıyla başkalarını inciten bir önderle nasıl baş etmemiz gerektiğini gösteren ilkeler, çerçeveler ve örnekler sunmuştur. Ancak bunların ötesinde, yüreğin değişmesi için dua etmemiz de şarttır. Şifa ve yenilenme sürecinde görülmesi gereken değişim unsurlarına bir göz atalım.

Pişman bir yüreği var mı?

51. Mezmur, gerçek tövbenin yalnızca doğru sözleri söylemekten ve özür dilemekten çok daha derin olduğunu açıkça ortaya koyar. Tanrı’nın insanda gerçekleştirdiği gerçek değişimin belirgin göstergeleri vardır. 

Mezmur 51:16-17 ayetlerinde şöyle der:

Çünkü sen kurbandan hoşlanmazsın, 
Yoksa sunardım sana, 
Yakmalık sunudan hoşnut kalmazsın. 
Senin kabul ettiğin kurban alçakgönüllü bir ruhtur, 
Alçakgönüllü ve pişman bir yüreği hor görmezsin, ey Tanrı. 

Önder yaptıkları için gerçekten pişman mıdır? Yoksa şunun gibi cümleler mi kurmaktadır? “Yaptıklarım için üzgünüm, amabenim durumumda olsaydın sen de öfkelenirdin!” “Ama” kelimesi sorumluğu kendisinden sektirip başka bir kişiye veya duruma aktarır.

Aynı şekilde “Öfkelendiğimde birisini incittiysem özür dilerim” gerçek tövbe değildir. Buradaki şartlı “-se/-sa” soneki kişinin yanlış bir şey yaptığını düşünmediğini gösterebilir.

Gerçek tövbeyse kişinin hiçbir bahane uydurmadan şöyle bir cümle kurmasını gerektirir: “Haksızdım. … yaparken seni incittim. Yaptıklarım için sorumluluk alıyorum ve Tanrı’nın önünde tövbe ediyorum.”

Yaptığı incitici eylemlerinden ve onların etkisinin farkında mıdır? Bunu herkesin önünde itiraf etmeye razı mı?

Önder gerçekten yaptıklarının incittiği kişilerin üzerindeki ektisini anlıyor mu? Yaptıklarının sadece bireysel ilişkileri değil, Tanrı’nın adını lekelediğini ve kilisenin tanıklığını olumsuz bir şekilde etkilediğini anlıyor mu?

Davut’un Mezmur 51:3-4’teki itirafı ve Zakkay’ın Luka 19:8’de yaptıklarını telafi edeceğini ilan etmesi, günahın yalnızca insanın iç dünyasında kalmadığını, başkaları üzerinde de gözle görülür etkiler bıraktığını gösterir. Bu nedenle verilen her türlü zarar, en azından özel olarak veya günah açıkça işlenmişse herkesin önünde, telafi edilmelidir.

Herkesin önünde yapılan günahların bir itirafı, öyle bir alçakgönüllülük gerektirir ki, incinen kişiler tövbenin gerçekliğini görebilirler.

Yakup 5:16, günahlarımızı birbirimize itiraf etmemizi buyurur. Tanrı’nın Yakup aracılığıyla verdiği bu buyruğun önemli bir nedeni vardır: Herkesin önünde yapılan böyle bir itiraf, öyle bir alçakgönüllülük gerektirir ki, incinen kişiler tövbenin gerçekliğini görebilirler.

Kibirli bir önderin davranışları, doğrudan mağdur ettiği kişilerden çok daha fazlasını etkiler. Bu önderliğin altında bulunan başkaları da yaşananlara tanık olmuştur. Belirli davranışların ve tutumların sürmesine bilmeden katkıda bulunan kişilerin de şifa ve yenilenmeye ihtiyacı olabilir.

Davut, 51. ve 32. Mezmurlar’da Bat-Şeva ve Uriya’ya karşı işlediği günahları itiraf ederek tam da bunu gösterir. Şüphesiz, bu itiraf, Davut’un günahından etkilenen herkes için şifa ve yenilenme sürecine katkıda bulunmuştur: Bat-Şeva’yı Davut’a getiren hizmetkârlar, sessiz kalmaya zorlanan görevliler ve rütbeli askerler, Bat-Şeva’nın kendisi ve cinayetin asıl sorumlularından biri olan Yoav.

Bu durum, genç önderler için aynı zamanda ciddi bir uyarı ve önemli bir öğrenme fırsatı sunar.

Önder, davranışlarının altında yatan sebeplerle ve motivasyonlarla yüzleşmeye razı mı?

Hristiyan önderlerin yaşadığı karakter sorunlarının iki temel nedeni vardır. İlk olarak, kendi günahları zayıf karakterlerini pekiştirir. İkinci olarak, başkalarının kendilerine karşı işlediği günahlar da onları etkilemiş olabilir. Şifa bulabilmesi için kibirli bir önderin her iki durumla da yüzleşmesi gerekir.

Karakter sorunlarını değiştirmek kolay değildir. Bazı psikologlar, bir insanın yetişkinlik dönemine ulaştıktan sonra karakterinin temel unsurlarını değiştirmenin imkânsız olduğunu düşünür. Ancak İsa’nın Dağdaki Vaazı’nda (Mat. 5:3-10) ima ettiği gibi, gerçek değişim yalnızca dışsal davranışları değiştirmekten ibaret değildir. İnsan, bu davranışların altında yatan yürek tutumlarıyla da yüzleşmelidir.

Biz Hristiyanlar Kutsal Ruh’un değiştirici gücüne sahibiz. Aynı zamanda günahkâr eğilimlerimizin farkındayız ve bu eğilimlerinin günahlarımızı ve kusurlarımızı bizden saklama gücünü biliyoruz. Mesih’te yetkinliğe erişebilmek için bu kusurların, bizim ve başkalarının hayatı üzerindeki etkileriyle baş etmek için yardıma ihtiyacımız olduğunu biliriz. Bu, kibirli önder için de geçerlidir.

Önder, ruhsal kimliği, değeri ve esenliği için yalnızca Mesih’e dayanmak yerine, yüreğindeki putlara bağlandığı gerçeğiyle de yüzleşmelidir. Bu putlar; itibar, onay, güç, kontrol, para veya başarıya duyulan aşırı ihtiyaç şeklinde ortaya çıkabilir.

Önder, kendisini önemseyen ve zor gerçekleri dile getirme cesaretine sahip iki ya da üç kişiyle birlikte çalışmalıdır. Bu kişiler, söz konusu putların önderin yaşamında nasıl bir rol oynadığını anlamasına yardımcı olmalı ve bu konularda hesap verebilirliğini desteklemelidir.

İnsan, davranışlarının altında yatan yürek tutumlarıyla yüzleşmelidir.

Lidstone’un hizmetkâr önderlik hakkındaki Mordan Vazgeçmek10 adlı kitabının yanı sıra e-manet dergisinde yayımlanan (a) önderlik11 ve (b) yüreğin putları12 hakkındaki makalelerini de beraber çalışılmasını öneririm. Böylece geçmişte kibirli davranışlar sergilemiş olan önder, öğrendiği bu önemli gerçekleri yaşamına uygulamayı öğrenebilir.

Psikolojik açıdan bakıldığında, önder çocukluğunda yaşadığı aile dinamiklerinin (örneğin istismar, ihmal, hatta ebeveynlerinden birinin kendisine aşırı ilgi göstermesi) davranışlarını nasıl etkilediğini anlamalıdır. Bu farkındalık, önderin kendi davranışlarını sahiplenmesini ve bunların sorumluluğunu üstlenmesini sağlar. Böylece aynı davranış kalıplarını tekrarlamasının önüne geçilebilir.

Türkiye’deki kiliselerin önderleri, yardım arayan bu önderi profesyonel Hristiyan danışmanlarla tanıştırabilir. Önder, bu danışmanların desteğiyle kendi karakterinin derinliklerini keşfedebilir ve tam bir şifaya kavuşma yolunda ilerleyebilir.

Değişim için somut bir plan yapmaya hazır mı?

Konuşmak kolaydır. Kibirli bir önder, kendisini olduğundan daha iyi göstermek ve gerçek değişimin gerektirdiği çabadan kaçınmak için Hristiyanca ifadeler kullanmayı öğrenmiş olabilir. Gerçek değişim hiç kimse için kolay değildir. Ancak öz farkındalık ve öğrenmeye açıklık eksik olduğunda değişim daha da zorlaşır.

Diğer önderler, amaçlarının onu yok etmek değil, ayağa kaldırmak ve doğru bir önderlik anlayışı doğrultusunda yenilenmesine yardımcı olmak olduğunu açıkça ifade etmelidir.

Kibirli önderin savunmacı tutumunun azalması, geri bildirimlere olumlu karşılık verebilmesi ve kalıcı değişim için somut bir plana bağlı kalabilmesi amacıyla, hesap verebilirlik mekanizmalarının oluşturulması ve Hristiyan danışmanının yoğun çaba göstermesi gerekecektir.

Aksine, bu adımları atmayı reddetmesi ve başkalarının yaşamına müdahil olmasına izin vermemesi, değişmeye hazır olmadığını gösterir. Kilisedeki yetki yapıları, kibirli bir önderi görevinden uzaklaştırmayı çoğu zaman oldukça zorlaştırır. Önderlik konumunda kalır ve geri adım atmak yerine sürüyü incitmeye devam ederse, diğer önderler yukarıda belirtilen adımları izleyerek onunla yüzleşmeyi sürdürmelidir.

Ancak önder gerçekten tövbe etmişse ve davranışlarının ruhsal ve psikolojik boyutlarıyla yüzleşmeye çalışıyorsa, bu onun için son derece önemli ve cesur bir adımdır. Diğer önderler, amaçlarının onu yok etmek değil, ayağa kaldırmak ve doğru bir önderlik anlayışı doğrultusunda yenilenmesine yardımcı olmak olduğunu açıkça ifade etmelidir. Yaptığı yanlışları önemsiz göstermemelidirler. Bunun yerine, günahkâr tutum ve davranışlarının ciddiyetini kabul etmesini sağlamalı ve tövbe eden öndere değişim yolunda ilerleyebilmesi için fırsat tanımalıdırlar.

Sonuç 

Türkiye’deki kilisenin sahip olduğu en değerli özelliklerden biri, paklığa verdiği önemdir. Bu özellik, önderlerinin doğruluk konusundaki tutkusunda kendini gösterir. Bu tutum, Batı Hristiyanlığını etkileyen görelilik ve postmodern felsefelere karşı güçlü bir örnek oluşturmaktadır.

Doğruluğu seven Hristiyan önderler, gerektiğinde kibirli önderlerle yüzleşmek üzere bir araya gelmeli ve topluluğun korunmasını sağlayacak bir çözüme ulaşıncaya kadar mücadeleden vazgeçmemelidir. Böylece kilisenin tanıklığı, iman atalarımızın tanıklığı gibi parlak ve pak bir şekilde ışıldayacak ve Tanrı’yı yüceltecektir.

• 1Julyan Lidstone, Mordan Vazgeçmek, PDF basımı (hristiyankitaplar.com, 2020).
• 2A.g.e., s. 18.
• 3Vurgu eklendi.
• 4Kefas, Petrus isminin Aramice şeklidir.
• 5“Huysuz”, İbr. söz-be-söz “büyük öfkelenen” (bkz. KM). Çevirilerde “büyük oranda” veya “sıkça” olarak ifade edilir.
• 6KM bu ayeti şöyle çevirir: “Açık azarlama örtülü sevgiden iyidir.”
• 7Örn. Albert Barnes, Notes on Old Testament: Proverbs, Ecclesiastes, Song of Solomon, Jeremiah, Lamentations & Ezekiel, dü. F.C. Cook, J.M. Fuller,  (Londra: John Murray, 1879), s. 73; Derek Kidner, Proverbs: An Introduction and Commentary (Downers Grove, Illinois: InterVarsity Press, 1965), s. 165; Allan P. Ross, “Proverbs”, The Expositor’s Bible Commentary: Proverbs-Isaiah (Düzeltilmiş Baskı), dü. Tremper Longman III and David E. Garland (Grand Rapids, Michigan: Zondervan, 2008), s. 17.
• 8Michael J. Gorman, Becoming the Gospel: Paul, Participation, and Mission, ed. John R. Franke, The Gospel and Our Culture Series (Grand Rapids, Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company, 2015), s. 224-225. John G. Butler, Isaiah to Ezekiel, Analytical Bible Expositor (Clinton, Iowa: LBC Publications, 2013), Cilt 8, s. 336. Carl Friedrich Keil and Franz Delitzsch, Commentary on the Old Testament (Peabody, Massachusetts: Hendrickson, 1996), Cilt 7, s. 562.
• 9NIV Bible Speaks Today: Notes (Londra: IVP, 2020), 1007.
• 10Kitap ücretsiz olarak < https://hristiyankitaplar.com/tr/kitaplar/mordan-vazgecmek > sayfasından indirilebilir (10.09.2026 tarihinde erişildi).
• 11S.M. Wibberley and J.M. Diener, “Hristiyan Önderlerin Düşüşüne Yol Açan Dört Büyük Denenme ve Bunlardan Korunma Önlemleri”, e-manet, Sayı 70 (Nisan - Haziran 2023), s. 28–34. Bu makaleye ayrıca < https://e-manet.blog > web sitesine ücretsiz olarak üye olunarak çevrimiçi erişilebilir.
• 12Linda S. Parker, “Yüreğin Putları: 1. Bölüm: Kutsal Kitap Temeli ve Tanımlamaları”, e-manet, Sayı 65 (Ocak - Mart 2022), s. 15-17; Linda S. Parker, “Yüreğin Putları: 2. Bölüm: Hristiyan Hizmetinde Karşılaştığımız Putlar”, e-manet, Sayı 66 (Nisan - Haziran 2022), s. 15–22. Bu makalelerin hepsine ayrıca < https://e-manet.blog > web sitesine ücretsiz olarak üye olunarak çevrimiçi erişilebilir.