Süreklilik
(Yasa’yı kullanan öğreti, yasayı gerektiren, genişleten, açıklayan ve uygulayan)
1) Yasa “tamamlanmalı,” tamamen yerine gelmelidir
| Yasa ile ilgili konu | İsa (Müjde Kitapları) | Pavlus (Y.A. Mektupları) |
|---|---|---|
| İsa Yasa’yı “tamamlar” Müjde ya da iman Yasa’yı destekler | Mat. 5:17 | Rom. 3:31; 10:4; Gal. 5:18-23 |
| Tüm Yasa “yerine getirilmelidir” ve hiçbir şey “boş” olmayacaktır | Mat. 5:18-19/Luk. 16:17; Yu. 10:35 | Rom. 8:4 |
| Yasa’nın (= Kutsal Yazılar’ın) vaat ettikleri tamamlanmalıdır | Luk. 24:26-27,44-46; Yu. 1:45; 15:25; 19:36 | Rom. 1:2; 3:21; 16:26; 1Ko. 15:3-4; Tit. 1:2 |
2) Yasa (özellikle Kutsal Yazılar), söz konusu eylemleri ya da konuları desteklemek / göstermek için kullanılır
| Yasa ile ilgili konu | İsa (Müjde Kitapları) | Pavlus (Y.A. Mektupları) |
|---|---|---|
| Yasa bir konudaki uygulama ve argümanları destekler | Mat. 12:5; Yu. 7:22-23 | Rom. 3:10-19; 4:3; 1Ko. 9:8-9; 14:21,34; Ef. 6:2 |
| Pentatük’ün Yasa öncesi bölümlerine gönderme yaparak Yahudiler’in Yasa konusundaki yanlış uygulamalarını düzeltmek | Mat. 22:23-33/Mar. 12:18-27/Luk. 20:27-37; | Gal. 3:16-21 |
3) İsa Yasa altında doğru davrandı, Yasa’yı mükemmel bir biçimde tuttu ve yerine getirdi
| Yasa ile ilgili konu | İsa (Müjde Kitapları) | Pavlus (Y.A. Mektupları) |
|---|---|---|
| İsa’nın “doğumu ve yaşamının” Yasa altında ve tamamen kusursuz olması | Luk. 2:23-27,39; Yu. 5:19; 8:46 | Rom. 15:8; 2Ko. 5:21; Gal. 4:4 |
4) Yasa’yı çiğneyenlerin uyarılması
| Yasa ile ilgili konu | İsa (Müjde Kitapları) | Pavlus (Y.A. Mektupları) |
|---|---|---|
| Yasa’yı her çiğneyen (Yasa tanımazlar ve Yasa’yı tutmayanlar) eskatolojik anlamda kayıp olacaklar (mahkum edilmiş, lanetlenmiş) | Mat. 7:23; 13:41; 23:28,33 | Rom. 1:32; 2:1-12; 1Ko. 6:9-10; Gal. 3:10,12; 5:19-21 |
| Yahudiler Yasa’yı çiğnedikleri, kendi buyrukları ve geleneklerini zorlayarak Yasa’yı çiğnedikleri için azarlanırlar | Mat.15:3,9; Mar. 7:7-10; Mat. 23:2,23 | Kol. 2:8,23; Tit. 1:14 |
| İsa ve Pavlus Yasa’yı ve gelenekleri çiğnemekle suçlanır ancak ikisi de kendisini savunur | Mat. 9:14; Mar. 2:18; Luk. 5:33; Yu. 5:18; 9:16; 10:33 | Elç. 21:21,28; Pavlus’un önceki davranışları Tanrı’ya karşıydı: Elç. 26:11; 1Ti. 1:13; 1Ko. 15:9; Gal. 1:13; Flp. 3:6 |
5) Tanrı’nın buyruklarını ya da Yasası’nı tutma çağrısı
| Yasa ile ilgili konu | İsa (Müjde Kitapları) | Pavlus (Y.A. Mektupları) |
|---|---|---|
| Sonsuz yaşam için buyrukları, tüm Yasa’yı tutmak | Mat. 19:17; Mar. 10:19; Luk. 10:25-27; 18:18-20 | 1Ko. 7:19; Rom. 10:5 |
| Tanrı’nın Yasası iyi, ruhsal ve kutsaldır | Mat. 23:23 | Rom. 7:12-16 |
| Yasa’yı işitenler değil, yerine getirenler (yazılı ya da yürekteki yasa) aklanacak ve yaşayacaktır. | Mat. 23:28 | Rom. 2:13-15,23-27; 10:5 |
6) “Sevgi” Yasa’nın tamamlanmasıdır (bu hem süreklilik hem de devamsızlık olarak görülebilir)
| Yasa ile ilgili konu | İsa (Müjde Kitapları) | Pavlus (Y.A. Mektupları) |
|---|---|---|
| Yasa’nın (ve peygamberlerin) sevgi buyruklarında özetlenmesi ve yerine gelmesi | Mat. 7:12; 22:34-40; Mar. 12:28-31; Luk. 10:25-37; Yu. 13:34 | Rom. 13:8-10; Gal. 5:14; 6:2 |
7) Yasa, İsa ve Müjde’ye tanıklık eder
| Yasa ile ilgili konu | İsa (Müjde Kitapları) | Pavlus (Y.A. Mektupları) |
|---|---|---|
| Yasa İsa’ya, Mesih’e tanıklık/peygamberlik eder ve bu konuda öğretir (“onunla/benimle ilgili”). Bu buyruk olarak Yasa’dan çok Kutsal Yazılar olarak yasadır. | Mat. 11:13; Luk. 16:29-31; 24:27,44; Yu. 1:45; 3:14-15; 5:45-46 | Rom. 3:21; 10:19; 16:26; Gal. 3:24-25; 4:21; 2Ti. 3:15 |
8) Yasa ile övünenler azarlanır
| Yasa ile ilgili konu | İsa (Müjde Kitapları) | Pavlus (Y.A. Mektupları) |
|---|---|---|
| Yahudiler/Ferisiler budalaca Yasa’yı bilmekle/tutmakla övünür ve bilmeyenleri hor görürler | Mat. 11:25; 23:16-26; 15:14; Luk. 18:11-12; Yu. 7:49; 9:28,34 | Rom. 2:17-21,23; 3:27; 1Ti. 1:7 |
| Yasa ile ilgili tartışmalar sonuç vermez ve asıl önemli konulardan uzaklaştırır | Mat. 23:23 | Tit. 3:9 |
Devamsızlık
(Yasa’yı tutmanın yetersizliğini gösteren öğreti, Yasa döneminin sonu)
9) İnsanın Yasa’yı tutmada yetersizliği
| Yasa ile ilgili konu | İsa (Müjde Kitapları) | Pavlus (Y.A. Mektupları) |
|---|---|---|
| İnsanın Yasa’yı tutmada yetersizliği (İsrail’de özetlenmiş); günahlı, “kötü” insan yüreği ve herkese tövbe çağrısı (Yasa’yı tutanlara bile). | Mat. 4:17; 15:19; 19:16-22; 23:15; Luk. 11:13; 13:3,5; Yu. 2:24-25; 3:19; 7:19; 8:32-36 | Rom. 1:18-32; 3:10-20; 5:6,8 ; 7:14-25; 8:3,7-8; Gal. 1:4; 6:13; Ef. 2:1-3; 4:17-24; Kol. 1:21 |
| Yasa’ya göre “kusursuz” ve “azimli” olanlar bile cahil, inançsız olabilir ve Tanrı’nın Mesih’teki amacına karşı gelebilir | Luk. 1:6,20; 18:20-24; Yu. 16:2; 19:7. Ferisiler’in muhalefeti bunu gösterir. | Rom. 10:1-3; Flp. 3:5-6; 1Ti. 1:13. Pavlus Tanrı’ya karşı savaştığını anlar. |
| Ferisiler, Yasa’yı öğretenler Yasa’yı tutmakta başarılı olmaz, “günah içindedirler”. | Mat. 23:2-4; Luk. 11:39-52; Yu. 7:19; 8:7,21,24,34. | Gal. 6:13; Rom. 2:17-29; 3:10-23 |
| Yasa’yı “işleriyle” tutmaya gayretli olanlar bunu elde edemeyecekler | Mat. 20:1-16; Luk. 18:9-14; 15:28 | Rom. 9:31-32 |
| İsrail’in Yasa’ya körlüğü, Yasa’nın Tanrı’nın İsa’daki doğruluğuna işaret ettiğini görememesi | Yu. 5:40,46-47 | Rom. 9:31 - 10:4; 2Ko. 3:15 |
10) Yasa günah nedeniyle kölelik ve ölüm getirir
| Yasa ile ilgili konu | İsa (Müjde Kitapları) | Pavlus (Y.A. Mektupları) |
|---|---|---|
| Yasa, günah ve bedenin zayıflığı nedeniyle yaşam yerine kölelik ve ölüm getirir. Günah köleleştirme gücünü Yasa’dan alır. | Yu. 7:19; 8:21,24 | Rom. 6:14; 7:5-11; 8:2; 1Ko. 15:56; 2Ko. 3:7; Gal.2:19; 3:10,13,17,21 |
| Yasa günahların hesabını tutar, Yasa olmadan “suç” yoktur | Yu. 9:41; 15:22 (İsa’nın kendi sözleri de bunu yapar) | Rom. 4:15; 5:13 |
| Yasa günah bilgisi getirir ve suçu arttırır (İsa Yasa’yı bu amaçla kullanır) | Mat. 15:3-6; Mar. 7:9-12 | Rom. 3:20; 5:20; 7:7-11; Gal. 2:19; 1Ti. 1:7-9 |
11) Yasa Mesih gelene “kadar” ve geçici olarak “eklenmiştir”; Yasa’nın verilmesinin zamanlaması ile ilgili öğreti
| Yasa ile ilgili konu | İsa (Müjde Kitapları) | Pavlus (Y.A. Mektupları) |
|---|---|---|
| Yasa geçicidir, bir parantez: “-a kadar” ya da “eklenmiş”; “başlangıçtan beri” değil. | Mat. 11:13/Luk. 16:16; Mat. 19:7-8/Mar. 10:3-5; Yu. 1:17 | Gal. 3:17,19,24; Rom. 5:13-14,20; 2Ko. 3:13 |
| Yasa Mesih’in gelişine dek “peygamberlik” yaptı. | Mat. 11:13 | Rom. 1:2; 3:21; Gal. 3:6,25 |
| Musa ve Musa öncesi referanslar (örn. sünnet atalardan geldi) | Yu. 7:22 | Rom. 4:9-11; Gal. 3:17 |
| İbrahim’e “vaat” (Yasa’dan önce geldi) Tanrı’nın lütufla kurtarışının temelidir | Luk. 1:68-75 | Rom. 4:13-16; Gal. 3:17-23 |
12) Yasa’yı tutmak artık zorunlu değil \ gönüllü, Yahudiler’e tanıklıkta ya da düşmelerini engellemekte faydalı
| Yasa ile ilgili konu | İsa (Müjde Kitapları) | Pavlus (Y.A. Mektupları) |
|---|---|---|
| Yasa’yı Yahudiler uğruna tutmak, zorunluluktan değil, “onlara tanıklık” olarak | Mat. 8:4/Mar. 1:44/Luk. 5:14 | 1Ko. 9:20-21 |
13) İsa Yasa’nın “tamamlanması” ya da “sonudur”, ölümü ve dirilişi ile Yasa’yı “yürürlükten kaldırmıştır”
| Yasa ile ilgili konu | İsa (Müjde Kitapları) | Pavlus (Y.A. Mektupları) |
|---|---|---|
| İsa Yasa’yı “tamamlar”, “yürürlükten kaldırır” ya da “yerine başka bir şey koyar” | Mat. 5:17; Yu. 1:17 | Rom. 10:4; Ef. 2:15 |
| Oğul’un Musa ve İlyas (Yasa ve peygamberler) karşısında önceliği vardır, İsa onlardan üstündür. | Mat. 17:3-5/Mar. 9:4-7/Luk. 9:30-35; Yu. 1:17 | Rom. 10:4; Gal. 4:4 |
| Dışsal hiçbir şey insanı kirletemez (yiyecek, içecek, uluslardan gelenlere dokunmak vs.) | Mat. 15:10-11,17-20; Mar. 7:15,18-19 | Rom. 14:14,17; 1Ko. 6:13; 8:8; 10:25-27; Kol. 2:20-23; 1Ti. 4:4; Tit. 1:15 |
| Mesih uluslardan sesini işitenlerden kendisine tek sürü, yeni insan yaratmak için duvarı kaldırdı, buyruk ve kuralların yasasını geçersiz kıldı. | Mat. 28:18-20 (krş 10:5-6); Yu. 10:16; 15:1-5 | Rom. 1:17; 3:29; Ef. 2:11-15 |
| İsa Yasa’yı “tamamlar”, “yürürlükten kaldırır” ya da “yerine başka bir şey koyar” | Mat. 5:17; Yu. 1:17 | Rom. 10:4; Ef. 2:15 |
| İsa’nın kanı ve ölümü yeni antlaşmanın kurbanla başlatılması ve barışma/günahın bağışlanması ile ilişkili | Mat. 26:28; Mar. 14:24; Luk. 22:20; Yu. 6:53-56 Ayrıntılı çarmıha gerilme kayıtları | Rom. 3:25; 5:9; 1Ko. 10:16; 11:25,27; Ef. 1:7; 2:13; Kol.1:20 |
| Mesih/kilise son tapınağın köşe taşı ve tapınakta tapınma sistemini bitirip tamamlar (kahinlik, kurbanlar, kutsallık) | Mat. 16:18; 21:42; Mar. 12:10; Luk. 20:17-18; Yu. 2:19-22; 4:21-24 / Ölümüyle perde yırtıldı: Mat. 27:51-53; Mar. 15:38; Luk. 23:45 | Rom. 9:33; 15:16; 1Ko. 3:10-11, 16-17; 2Ko. 6:16; Ef. 2:20-22; 5:2 |
| Yeruşalim’de tapınakta tapınmanın bittiği ilan edildi, yeni tapınak ruhsal bir evdir | Mat. 24:1-2; Mar. 14:58; Luk. 13:34-35; 21:6,24; Yu. 4:21 | 1Ko. 3:10-11, 16-17; 2Ko. 6:16; Ef. 2:20-22 |
| Çarmıh Yasa’yı tamamına erdirdi | Mat. 27:51; Mar. 15:38;Luk. 23:45 | Ef. 2:13-15; Kol. 2:14 |
| Mesih’in kendisi çarmıhta lanet olarak bizi Yasa’nın lanetinden kurtardı | Mat. 26:28; 27:26-46 (lanet, terketme çağrısında görülür) | Gal. 3:13 |
14) “Mesih’in Yasası” Tanrı’nın Yasasını ifade etmek bakımından Yasa’nın yerine geçmiştir.
| Yasa ile ilgili konu | İsa (Müjde Kitapları) | Pavlus (Y.A. Mektupları) |
|---|---|---|
| Mesih’e bağlılık, Yasa’ya bağlılığın yerine geçer (Yasa’ya bağlılık yeterli değildir) | Mat. 19:21/Mar. 10:21 | Flp. 3:1-10; Rom. 10:4-10 |
15) Yasa Tanrı’nın İsrail ile antlaşmasıdır, Müjde ise tüm uluslar ile yeni antlaşmasıdır
| Yasa ile ilgili konu | İsa (Müjde Kitapları) | Pavlus (Y.A. Mektupları) |
|---|---|---|
| “Yasa” Musa tarafından İsrail’e verilmiş, tamamıyla tutulması gereken bir bütündür; Mesih’in işi artık tüm ulusları kapsayan “yeni” antlaşmadır | Mat. 26:28; Mar. 14:24; Luk. 22:20; Yu. 1:17; 5:45; 7:19 | Gal. 3:10; 19; 5:3; 1Ko. 11:25; 2Ko. 3:3-18 |
| Yahudiler: “Yasa altında” – bu kendi yasalarıdır, Yasa’yı “bilirler”; uluslar: “Yasa’dan yoksun” | Yu. 7:19,51; 8:17; 10:34; 15:25; 18:31; 19:7 | Rom. 2:12, 14; 3:19; 7:19; 9:1-7; 1Ko. 9:20-21, 32; Gal. 4:21 |
16) Yasa “aklamak” ya da “kurtarmak” için yeterli değildir; kurtuluş sadece imanla mümkündür
| Yasa ile ilgili konu | İsa (Müjde Kitapları) | Pavlus (Y.A. Mektupları) |
|---|---|---|
| Yasa aklamakta yetersiz, kimse “Yasa’nın işleriyle” aklanamaz; kişinin kendi doğruluğu yeterli değildir | Luk. 18:9-14 (kendilerine güvendiler); Yu. 7:19 | Rom. 3:20,28; 10:3; Gal. 2:16; Flp. 3:7 |
| Tanrı’nın doğruluğu ve kurtuluş Mesih’e imanladır | Luk. 7:50; 8:48; 17:19; 18:42 | Rom. 1:17; Flp. 3:9 |
| Tanrı “tanrısızları” ve “günahkarları” İsa’ya olan imanlarıyla çağırır ve aklar | Mat. 11:19; Mar. 2:17; Luk. 7:36-50; 15:1-32; 18:14 | Rom. 4:5,28 |
| Müjde’de Tanrı’nın doğruluğu, aklanma, imanla ve “Yasa’dan bağımsızdır”; Tanrı’nın yasal suçları bağışlama armağanıdır | Mat. 18:23-33 | Rom. 3:21,27-28; 4:7; Gal. 2:16; Kol. 2:13-14; 3:13 |
17) Devamsızlık gösteren birçok çift zıtlık ve ilişkilendirme bulunmaktadır, örneğin Yasa/lütuf, Yasa/Ruh, doğal benlik/Ruh, Yasa/iman, Yasa/vaat, Yasa/lanet, Y asa/kölelik, Ruh/özgürlük, kölelik/oğulluk)
| Yasa ile ilgili konu | İsa (Müjde Kitapları) | Pavlus (Y.A. Mektupları) |
|---|---|---|
| Miras (Tanrı’nın mirasçıları) Yasa ile değil, Oğul-Mirasçı’ya (Mesih) imanla bağlanarak edinilen doğruluk aracılığıyla lütuf yoluyla gelir. Kişi bununla Ruh aracılığıyla Tanrı’nın çocuğu olur. | Mar. 10:17-21; Luk. 10:25-37; Mat. 21:38; Mar. 12:7/Luk. 20:14 | Rom. 4:13-16; 8:16-17; Gal. 3:18, 29; 4:7,28-31; 5:21 Ef. 1:11,14,18; 3:6; 5:5; Kol. 1:12; 3:24; Tit. 3:7 |
| Tanrı’nın/doğruluğun kölesi (“Mesih’in yükü”) olmak için Mesih’in sözüyle günahtan (ve Yasa’dan) özgür kılınır. | Mat. 11:28-30; Yu. 8:31-36 | Rom. 6:15-22; Gal. 3:23-4:5 |
| Özgürlük (Yasa altında köle/hizmetçi statüsünden) = “oğulluk” (Ruh’u aracılığıyla Mesih’te) | Yu. 8:31-36 | Rom. 8:14-17; 2Ko. 3:17-18; Gal. 3:24-29; 4:1-7 |
| Yasa (“işler”) “imanla” karşılaştırılır ya da imandan ayrılır örn. Ruh ve mucizeler Yasa ile değil, Mesih’e imanla verilir. | Luk. 11:13; Yu. 4:10; 7:39 | Rom. 3:27; 4:13; Gal. 3:2,5,12 |
| Yasa ile değil imanla miras vaadi, bir zamanlar “uzak” olan uluslar da buna dahil | Mat. 8:10-12; 12:21; 15:21-28; 24:14; 28:18-20; Luk. 4:25-27; 7:9; 10:25-37; 24:47 | Rom. 4:13-16; Gal. 3; Ef. 2-3 Pavlus, uluslara gönderilen elçi |
| İsa’nın işinin merkezinde eskatolojik Ruh vaftizi yer alır | Mat. 3:11; Mar. 1:8; Luk. 3:16; 24:49; Yu. 7:37-39 | 1Ko. 12:13; Tit. 3:5-6; Rom. 5:5 |
| (Güçlendiren, yaşam veren, öğreten) Ruh karşısında (güçsüz/zayıf, ölüm getiren) benlik (Yasa ile ilişkilendirilmiş). Sadece Ruh doğruluk sağlar ve Mesih’le organik birlik aracılığıyla ürün ortaya çıkarır | Mat. 26:41; Mar. 14:38; Yu. 3:5-6; 6:63; 14:16-17,25-26; 15:1-8; 16:12-15 | Rom. 2:29; 7:6; 8:1-6, 9, 13; 2Ko. 3:3-9; Gal. 3:3; 4:29; 5:16-18; 6:8; Flp. 3:3 |
| Yasa’nın yerine lütuf | Yu. 1:17 | Gal. 2:21 |
