İyi Antrenör

Dünya, iş dünyasındaki yöneticileri örnek alır; oysa Kutsal Kitap’ta insanları geliştiren önderlikler (askerlik, sporculuk gibi) örnek olarak alınır. Ruhsal önderlik anlayışımızı geliştirmek için iyi antrenörlerden bazı dersler alabiliriz...

Öğretirken, organize ederken ve insanlara ne kadar yetki vereceğinizi kararlaştırırken, önderlik tarzınız belirleyici bir rol oynar. Buyurgan bir önderlik tarzı yalnızca hevesli insanları motive eder, diğer herkesi soğutur.

İnsanlar bir öğrenme süreci içindedir. Bu sürece izin verin. İnsanların hata yapacaklarını öngörerek zamanını planlayın. Onlara hata yapabilecekleri bir ortam sağlayın.

Etkili öğretim etkinliklerin doğru sıralanmasına (sözgelimi, basitten zora ve grup çalışmasından bireysel girişime) bağlıdır. Eğitirken gerekli konuları doğru bir şekilde sıralamaya özen göstermeliyiz.

Etkili iletişim son derece önemlidir. İletişimin %70’i sözlerimiz değil, davranışlarımızdan (bedensel hareketler, yüz ifadeleri, duruş vs.) ibarettir. Duygusal halimiz iletişimin güçlü bir etkenidir.

Baş gösteren bazı iletişim problemleri şunlardır:

1. Konuşan kişi ya yanlış konuları ya da yanlış bir iletişim tarzı seçmiştir.
2. Dinleyen kişi söylenenlere dikkat etmeye özen göstermemiştir.
3. Dinleyen kişi söylenen sözlerin ya anlamını ya da amacını yanlış algılamştır.
4. Dinleyen kişinin kafası karışmıştır.

Bunun gibi sorunların üstesinden nasıl gelebileceğimizi düşünmeliyiz.

Etkili iletişim her şeyden çok konuşanın inanılırlığına dayanır. İnanılırlığa engel olan bazı davranışlar şunlardır:

1. Başkalarını küçük görecek davranışlarda bulunmak
2. Anlatılan konuya hakim olmamak
3. Konuyu anlamsız kılan bir tarzda konuşmak
4. Sürekli olumsuz konuşmak
5. Yalan söylemek, gerçeği çarpıtmak

İnanılırlığımızı pekiştirmek istersek, bunun en iyi yolu olumlu ve yapıcı davranmaktır. Olumsuz ve kırıcı davranışlar motivasyonu düşürdüğü gibi öğrenimi engeller. Eleştiri ancak kişi yanlış yaptığının farkında değilse yapılmalıdır ve o zamanlarda kişi değil, kişinin yaptıkları üzerinde durulmalıdır.

İyi davranışlar ödüllendirilmelidir:

1. Sonuçlar değil, performans ödüllendirilmelidir.
2. Başarı değil, karakter ve çaba ödüllendirilmelidir.
3. Ödüllendirme geciktirilmemelidir.
4. Aşırı ödüllendirme iyi değildir.
5. İçsel ödüllerin (sözgelimi, Tanrı’yı sevdiğimiz, O’nu hoşnut ettiğimiz, hizmette sadık olduğumuz bilinci gibi) üstünlüğü vurgulanmalıdır.
6. Dışsal ödüller (sözgelimi, başarı veya takdir sözleri) “bağımlılık” yapar. İnsanlar hep daha büyük ödüllere ihtiyaç duyar.

Kendi ihtiyaçlarını karşılama imkânı insanları motive eder. İçsel ödüllerin önplanda olacağı koşullar yaratmaya özen gösterilmelidir. Başarı, diğerlerinden daha iyi olmak değil, hedeflere ulaşmak olarak anlaşılmalıdır.

Başarısızlık üzerinde odaklanan düşünce gayretsizliğe yol açar. Böyle durumlarda, “Başkalarının başarısızlığımı görmesindense buna hiç girişmesem daha iyi” diye düşünülür. Böyle düşünen insanlar hata yapmanın ahlaki bir kötülük olduğunu sanır. (Oysa hatalar öğrenmemize yardımcı olabilir.) Böyle insanlar dışsal ödüllerin pesinde koşmaya eğilimli olur.

Öğrenmeye yönelik antrenörlükte bilmediğimiz konular hakkında bilgi verilir. Performansa yönelik antrenörlükte bildiğimiz bir konuda ilerleme sağlamamıza yardımcı olunur. İyi antrenör bu ikisinin arasındaki farkı bilir!

Etkili bir eğitim yöntemi aşağıdaki aşamaları içerir:

1. Öğrenen kişinin dikkati çekilir.
2. Öğretilen konu gösterilerek anlatılır.
3. Yeni konu ile daha önce öğrenilen konuların arasında bağlantı kurulur.
4. Öğrencinin konuyu kavrayıp kavramadığı kontrol edilir.

Örnekleme aşamasında aşağıdaki hususlar göz önünde bulunmalıdır:

1. Yeni beceri bir bütün olarak gerçek hayatta yapılacağı gibi uygulanır.
2. Yeni beceri birkaç defa uygulanır.
3. Karışık bir davranışsa, davranışı oluşturan parçalar gösterilir.
4. Hızlı bir davranışsa, yavaşça bir şekilde örneklenir.

Değerlendirme yaparken şu hususlara dikkat edilmelidir:

1. Amaçlanan hedefe ne kadar yaklaşıldığı sorulmalıdır.
2. Amaçlanan hedefe daha da yaklaşmak için neyin değişmesi gerektiği sorulmalıdır.
3. Bir hata ancak birkaç defa yapılırsa düzeltilmelidir.
4. Aynı zamanda birden fazla hata düzeltilmemelidir.

Geri beslenme belirgin olmalıdır.