İ.S. 200 sularında yazılmış bir Hristiyan belgesinden:
“O zaman efendim bir insan onlardan hangisinin gerçek, hangisinin sahte olduğunu nasıl bilecek?” diye sordum. “Her iki peygamber hakkında söylediklerimi dinle” diye karşılık verdi. “Size söylediklerime dayanarak gerçekle, sahte peygamberler arasında ayrım yapabilirsiniz. İlkin Kutsal Ruh’a sahip olan yumuşak huylu, uysal ve alçakgönüllüdür. Kötülükten ve bu çağın boş arzularından uzak kalır ve kendini başka insanlardan daha yoksul olarak sayar. Biri ona danışırsa, hemen cevap vermez. Kendiliğinden konuşmaz, yalnız Tanrı onu konuşturduğunda konuşur...
“Şimdi dünyevi ve değersiz, güçsüz ve akılsız ruh hakkında dinle” diye devam eder. “İlkin o adam kendini yüceltir, kendisine saygı gösterilmesini arzular. Küstah, yüzsüz ve konuşkan. Lüks ve zevklere düşkündür. Verdiği peygamberlikler için para toplar. Para almazsa, peygamberlik etmez.”1
Sahte peygamberler eski İsrail’de büyük bir sorundu (örneğin Yer. 23-29, 2Kr. 22 ve 1Kr. 18). Ve kilisenin ilk dönemlerinde de sahte peygamberler vardı. Yeni Antlaşma kitaplarının hemen hemen hepsi bu sahte öğretmenlerin, yaydıkları öğretilere değinir (ya örnek verilir ya da uyarı). İsa sahte öğretmenlerin geleceğini söyledi. O’nun verdiği uyarılar bu sorunun bugüne dek devam edeceğini ima eder.
Şeytan’ın kullandığı silahların en etkililerinden biri sahte öğretilerdir. Yeni Antlaşma’daki mektuplar üzerinde düşünülürse, bazı öğretilerin sahtekarlar için özellikle “verimli” olduğunu görürüz. Bu öğretiler arasında Müjde (Galatyalılar mektubu), Hrıstiyan hayatı (1. Yuhanna ve Koloseliler), Mesihbilim (Koloseliler, Yahuda ve 2. Petrus) ve gelecekle ilgili öğretiler vardır (2. Selanikliler ve 2. Petrus). Müjde hizmeti bile sahte öğretmenler tarafından çarpıtılabilir (2. Korintliler).
Sahte öğretmenlerin ve peygamberlerin geleceği kesindir: Tanrı onları yargılar (2Pet. 2:4-9)
Sahte Öğretinin ve Öğretmenlerın Tanımlanması
- Sahte öğretmenlerin verdikleri mesajlar Tanrı’dan değil, kendilerindendir; onlar Tanrı’nın sözünü yanlış bir şekilde uygular. Eski Antlaşma’daki sahte peygamberler Tanrı sözünün özel bir parçasını seçerek kullandılar, özellikle Tanrı’nın yargısını önemsemeyerek olumlu mesajlar vermek istediler (Yer. 23:9-40).
Pavlus’un mektuplarında herhangi bir öğretinin Müjde’ye uygun düşmemesine, açık bir şekilde işaret edilir (Gal. 2:4,5; 3:1-5, Kol. 2:8).
Sadece ilk sınıfta geçen doktrin konularında sahte öğreti yayan kişiler “sapkın” olarak nitelendirilir.
- Savunulacak ya da disipline yol açabilecek Kutsal Kitap doktrinleri en önemli ve temel doktrinler, daha çok ayetlerle desteklenen doktrinlerdir. Örneğin bunlar Üçlü Birlik dahil olmak üzere Tanrı’nın karakteri ve amacı, Kutsal Kitap’ın yetkisi ve esinlenmesi, Mesih’in kimliği, yaptıkları ve ikinci gelişi, günahın gerçekliği, sadece Mesih’e imanla aklanma, kilisenin Mesih’in dünyada temsilcisi olmasıdır. Sadece ilk sınıfta geçen doktrin konularında sahte öğreti yayan kişiler “sapkın” olarak nitelendirilir. Daha az önemli olan doktrinler şunlardır: gelecekle ilgili öğretiler ve kilisenin lider yapısı. Bu konular tartışılabilir.
- Sapkın inanç ya “fazla tutucu” ya da “fazla açık” olabilir. Örneğin fazla açık bir tutum ahlaksızlığı veya günahı hoş görür, oysa fazla tutucu bir tavır küçük ve önemsiz sorunlar için insanları dışlar (örn. 3 .Yuhanna).
- Kutsal Kitap’ta bu kişilerin öğretileri her zaman ayrıntılı bir şekilde açığa çıkarılmaz ya da adlandırılmaz. Ancak liderler ve öğretmenler açık ve bazen sert ifadelerle tanımlanır.
- Yeni Antlaşma’da sahte öğretmenlerin yaşam tarzı yakından incelenir ve azarlanır. Değinilen konular ahlaksızlık ve başkalarını ahlaksızlığa sürüklemek, sofuluk, para kazanmak için hizmet yapmak, yetkililere saygı göstermemek, küstah, öğrencilerin yararına hizmet etmek değil, öğrenciyi öğretmenlerin yararı için kullanmak ve kiliseyi saptırmak. Pavlus’un mektuplarına göre Tanrı’nın gerçek hizmetkârları “sıkıntı çekecek,” hatta ağır bir biçimde. Oysa sahte öğretmenler zulümden ve sıkıntıdan kaçar (Gal. 4:17-19; 6:12,13; 2Ko. 6:3-10; 11:1-15; Yah. 8-16; 2Pe. 2; Tit. 3:10,11)
- Bir öğretinin “sonuçları” gerçek ya da sahte olduğunu gösterir. Örneğin bir kişinin Mesih veya kurtuluşla ilgili öğretileri hangi yaşam tarzını körükler? (Yah. 8-16; 2Pe. 2)
- Bir kişinin yaptığı harikalar ve mucizeler onun öğretilerinin gerçek olduğuna karar vermek için yeterli değildir; başka bir deyişle sahte öğretmenler de mucizeler yapabilirler (Mat. 7:22,23; 24:11,24)
Sahte Öğretmenlerle İlgili Buyruklar
- Gerçekten hiç ödün vermeyin, gerçeği açık ve tutkulu bir şekilde öğretin. (1Ti. 4:1-16, 2Ti. 2:22-25; 3:11-4:6; Tit. 1:9-16)
- Sahte öğretiler ve öğretmenler hakkında kiliseyi uyar. Onların kiliseyi etkilemelerini engelleyin. Bu uyarılar ve engeller kilise sevgisinden kaynaklanır, İsa tarafından övülür (Mat. 24:24-26; 2Pe. 3:3,4; 1Ti. 1:3-12; 4; 6:2-10; Elç. 20:28-32; Va. 2:1-7)
- Sadece liderler değil, imanlı olan herkes kiliseyi sahte öğretmenlerden ve öğretilerden korumalı ve gerekirse kilise disiplini uygulanmalıdır (Rom. 16:17, 18; Tit. 3:10,11)
O zaman sonuç ve özet olarak şunu diyebiliriz: her öğretmenin hem öğretişleri hem de yaşam tarzı değerlendirilmelidir. Bir kişinin “sahte öğretmen” olduğunu tespit edince tepkimiz şu olmalı: ondan sakınmak, onun “hizmetini” herhangi bir şekilde desteklememek, başkalarını bu kişi hakkında uyarmaktır. Bu kişilerin kilisede bulunmasına şaşırmayalım, kaygı duymayalım, “acaba nasıldır, nedir” diye merak etmeyelim.
- 1Shepherd of Hermas [Hermas Çobanı] Buyruk 11 Michael Holmes, editör, The Apostolic Fathers (Grand Rapids, Michigan: Baker, 1989), s. 229-231
